Monday, 17 January , 2022
امروز : دوشنبه, ۲۷ دی , ۱۴۰۰ - 14 جماد ثاني 1443
شناسه خبر : 16000
  پرینتخانه » الف, سیاست تاریخ انتشار : ۱۲ دی ۱۴۰۰ - ۱۹:۱۹ |
میخائیل گورباچف

شوروی می‌توانست حفظ شود

گورباچف گفت: «حتی پس از کودتا، زمانی که جمهوری‌ها استقلال خود را اعلام کردند و اختیارات رئیس‌جمهور شوروی به طور جدی تضعیف شد، من مطمئن بودم که اتحاد شوروی می‌تواند حفظ شود. من طرح پیشنهادی اتحادیه کشورهای مستقل را مطرح کردم.» او توضیح داد که چنین اتحادیه‌ای به یک کنفدراسیون متشکل از جمهوری‌هایی که همچنان از اختیارات گسترده‌تری برخوردار بود، تبدیل می‌شد.گورباچف تاکید کرد: «اولا، آن‌ها عضو سازمان ملل می‌شدند، در حالی که اتحاد شوروی کرسی خود را در شورای امنیت حفظ می‌کرد. نیروهای مسلح و تسلیحات هسته‌ای تحت یک فرماندهی واحد باقی می‌ماند. مطمئن هستم که این طرح بسیار بهتر از آن چیزی بود که در واقعیت بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی رخ داد.»
شوروی می‌توانست حفظ شود

میخائیل گورباچف می‌گوید اتحاد جماهیر شوروی می‌توانست حفظ شود و با اتحاد کشورهای مستقل زنده بماند.

آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی اذعان کرده که مقامات شوروی ابعاد مشکلات بین قومیت‌ها و نیاز به اصلاحات در این کشور را دست‌کم گرفته بودند.

گورباچف ۳۰ سال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، در مصاحبه با خبرگزاری تاس گفت «در ابتدا ما ابعاد و عمق مشکلات روابط بین قومیتی و روابط بین مرکزیت شوروی و جمهوری‌ها را دست‌کم گرفتیم. خیلی طول کشید تا متوجه شویم که این اتحاد جماهیر نیاز به نوسازی دارد.»

او توضیح داد که هدف مقامات شوروی «حفظ اتحاد و ایجاد یک فدراسیون واقعی با حاکمیت واقعی برای جمهوری‌هایی بود که بخشی از اختیارات خود را به مرکزیت محول می‌کنند.»

او ادامه داد: «امنیت، دفاع، شبکه حمل و نقل، ارز واحد و حقوق بشر طبق پیش‌نویس پیمان اتحاد قرار بود در دست مقامات این اتحادیه باقی بماند. من مطمئن هستم که این یک گزینه معتبر بود و اکثر جمهوری‌های شوروی از آن حمایت می‌کردند اما کودتا این احتمال را برهم زد.»

گورباچف گفت: «حتی پس از کودتا، زمانی که جمهوری‌ها استقلال خود را اعلام کردند و اختیارات رئیس‌جمهور شوروی به طور جدی تضعیف شد، من مطمئن بودم که اتحاد شوروی می‌تواند حفظ شود. من طرح پیشنهادی اتحادیه کشورهای مستقل را مطرح کردم.»

او توضیح داد که چنین اتحادیه‌ای به یک کنفدراسیون متشکل از جمهوری‌هایی که همچنان از اختیارات گسترده‌تری برخوردار بود، تبدیل می‌شد.

گورباچف تاکید کرد: «اولا، آن‌ها عضو سازمان ملل می‌شدند، در حالی که اتحاد شوروی کرسی خود را در شورای امنیت حفظ می‌کرد. نیروهای مسلح و تسلیحات هسته‌ای تحت یک فرماندهی واحد باقی می‌ماند. مطمئن هستم که این طرح بسیار بهتر از آن چیزی بود که در واقعیت بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی رخ داد.»

میخائیل گورباچف در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ از ریاست‌جمهوری اتحاد جماهیر شوروی کنار رفت؛ یعنی در چنین روزی در ۳۰ سال پیش. اتحاد جماهیر شوروی در همان روز موجودیت خود را از دست داد.

او لحظه کناره‌گیری‌اش از ریاست این اتحاد را برای خود، شوروی و روسیه «روزهای سیاه» توصیف کرد و گفت معتقد است تلاش برای استفاده از زور برای باقی ماندن در قدرت منجر به یک جنگ داخلی حاد با پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی می‌شد: «آن روزها، روزهایی سیاه برای اتحاد جماهیر شوروی و روسیه بودند. آن روزها برای من نیز روزهای سیاهی بودند اما من کنترل خودم را از دست ندادم. من فرمان کناره‌گیری‌ام از ریاست اتحاد جماهیر شوروی را امضا کردم و معتقدم که هیچ حقی برای آنکه غیر از آن اتفاق بیافتد وجود نداشت.»

او دو دلیل را برای عدم توانایی خود در استفاده از زوربرشمرد: «اولا، در آن صورت من دیگر خودم نبودم. و ثانیاً، چنین تصمیمی منجر به یک جنگ داخلی حاد با پیامدهایی غیرقابل پیش‌بینی می‌شد. مطمئن بودم که باید به هر طریقی از آن احتمال اجتناب شود.»

گورباچف ادامه داد: «بلافاصله پس از توافقنامه بلووژ اعلام کردم که سرنوشت یک کشور چند قومیتی را نمی‌توان به صلاحدید رهبران سه جمهوری تعیین کرد و این موضوع باید از طریقی مطابق با قانون اساسی حل شود. من آن سند را عجولانه و نپخته خواندم و از آن انتقاد کردم.»

آخرین رهبر شوروی سابق یادآور شد که در آن لحظه مجالس قانونگذاری جمهوری‌های شوروی در حال بررسی پیش‌نویس طرح اتحادیه کشورهای مستقل بودند: «باید بگویم که من امید خود را به پارلمان‌های منتخب دموکراتیک بسته بودم، گرچه توافقنامه بلووژ به مساله تصویبش اشاره نکرده بود. در آن لحظه حساس آن‌ها کلمه‌ای نگفتند. آن‌ها نمایندگان خود را از شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی خارج کردند و در ۱۲ دسامبر توافقنامه‌های بلووژ را بدون هیچ بحثی تصویب و تحسین کردند. اتفاقاً موضع کمونیست‌های روسیه در آن زمان این بود؛ هر چیزی محض خاطر برکناری گورباچف باید انجام شود.»

آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی پیشین از ایالات متحده آمریکا انتقاد کرد که بعد از پایان جنگ سرد، عملکرد «متکبرانه» داشته است.

گورباچف در مصاحبه‌‌ای با خبرگزاری روسی «ریانووستی» که روز جمعه منتشر شد، گفت که بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، در غرب و قبل از همه در ایالات متحده آمریکا، «یک فضای فاتحانه» حاکم شد.

گورباچف در این مصاحبه انتقاد کرد: «چگونه می‌توان بر روابط با حقوق برابر تکیه کرد، در صورتی که ایالات متحده آمریکا و غرب، خود را در یک چنین موقعیتی بیابند.»

او توضیح داد که غرب بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی برخورد «متکبرانه و خودپرستانه» داشت: «آن‌ها پیروزی در جنگ سرد را اعلام کردند. اما آخر ما با هم جهان را از حالت رویارویی بیرون کشیده و از مسابقه هسته‌‌ای خارج کرده بودیم. ولی نه، «برندگان» تصمیم گرفتند یک امپراتوری جدید بسازند و ایده گسترش ناتو از اینجا ناشی شده است.»

گورباچف معتقد است که رهبری روسیه در ابتدا به این موضوع واکنش بسیار کندی نشان داد و سپس تصمیم گرفت «تقصیر را به گردن وی بیندازد».

او افزود: «هیچ چیز هوشمندانه‌تری اختراع نشد و منشور پاریس، ایده‌های امنیت جمعی، ایجاد شورای امنیت برای اروپا که در سال ۱۹۹۱ به طور جدی مورد بحث قرار گرفت، به فراموشی سپرده شد.»

رهبر شوروی در عین حال ابراز اطمینان کرد که هنوز برای بازگشت به این ایده‌ها دیر نیست: «من نمی‌دانم که آیا این اتفاق در حال حاضر، پس از مذاکرات بین رؤسای‌جمهور روسیه و ایالات متحده (ولادیمیر پوتین و جو بایدن) رخ می‌دهد یا خیر، اما روندی آغاز شده است. من از این حمایت می‌کنم، امیدوارم نتیجه داشته باشد؛ نتیجه‌‌ای که همه کشورهای اروپایی احساس امنیت کنند.»

گورباچف این اظهارات را به دلیل تنش‌های شدید میان روسیه و غرب گفت. با توجه به حضور گسترده سربازان روسی در مرز با اوکراین، این هراس ایجاد شده که ممکن است مسکو به کشور همسایه حمله کند. اما کرملین این نگرانی‌های غرب را رد کرده و به نوبه خود اوکراین و ناتو را متهم به برخورد تحریک‌آمیز کرد.


 

به اشتراک بگذارید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، مورد بررسی ما قرار خواهد گرفت اما در سایت منتشر نخواهد شد.
  • در این بخش از امکان ِ پی گیری حقوقی و قضاییِ مطالب ارسال شده توسط مخاطبان برخورداریم.